Doğal Afet Olayları

DOĞAL AFET OLAYLARI

1 - JEOLOJİK YAPI :
İzmir Körfezi ve ?evresinin bugünkü jeolojik ve jeomorfolojik yapısı, Ege Bölgesinde IV.zamanda hakim olan Kuzey-Güney yönlü genişleme rejimiyle belirlenmiştir. İzmir Körfezi, Kuzeyve Güneyindeki Doğu-Batı uzanımlı dağların arasında yer alan tektonik ?öküntü alanı niteliğindedir.şehrin yerleşme alanının düz kısımlarını (Konak, Alsancak, Basmane, Kültürpark, Halkapınar, Salhane, Mersinli , Yenişehir, Bayraklı, Bornova, Karşıyaka, Güzelyalı, Karantinadaki dar kıyı şeridi gibi sahalar) Kuvaterner yaşlı alüvyonlar ve/veya sahil birikintilerinden oluşmuştur. Körfezin Kuzeydoğusundaki Yamanlar Dağı ve ?evresi ile Güneydoğusundaki Konak ile Bal?ova arasındaki kesimde volkanik kayalardan; Güzelbah?e, Narlıdere ve Bal?ova civarı Kratase yaşlı Flişden; Buca civarı ile Melez Vadisinin Doğusundaki yüksek arazi Neojenin kırıntılı biriminden oluşmaktadır. Bu birimler arasında taşıma gücü en zayıf ve sıvılaşma riski en fazla olan birim Kuvaterner ?ökellerinin oluşturduğu Alüvyonlardır.
2 - AFET DURUMU :
İzmir ili ve ?evresinde olası afetler başlıca; Deprem, Sel Baskını ve/veya Heyelan, Kaya düşmesi, Orman Yangını vb.dir. Bunlardan Heyelan ve Kaya düşmesi kü?ük öl?ekli ve yerel afetlerdir.Bu ?alışmaya konu olacak olan afet ise DEPREM?dir.
İzmir ili, Doğu-Batı doğrultulu normal faylar ile Kuzeybatı-Güneydoğu ve Kuzeydoğu Güneybatı doğrultulu yanal atımlı diri fay hatları ve zonların yer aldığı, ?Horst-Graben Türü Çöküntü Havzası? i?erisinde bulunmakta olup; Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasında 1. Derece Deprem Bölgesinde yer almaktadır. Bu yüzden Tarih boyunca İzmir ve ?evresini etkilemiş olan ?ok sayıda deprem bulunmaktadır.
İzmir Metropol alanı etkileyecek olan diri fay hatlarının oluşturacağı depremler konusunda detaylı bir ?alışma bulunmamaktadır. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Boğazi?i Üniversitesi
arasında yapılan protokol gereği Raidus Projesi ?er?evesinde yürütülen Master Plan ?alışması böyle
bir ?alışma olmakla birlikte; ?alışmaya baz olan senaryo depreminin 6,5 büyüklüğünde ve İzmir Fayının (Bal?ova-Bornova do?rultulu normal fay) kırılmasıyla olacağı yargısı ve İzmir ve ?evresinde 7 ve üzerindeki büyüklükte tarihsel depremlere neden olan doğrultulu atımlı Seferihisar (Doğanbey) fayının göz önüne alınmaması bu ?alışmanın detaylı yapılmadığı sonucunu doğurmaktadır. Bu yüzden bu senaryoya baz olacak depremin büyüklüğü VIII olarak alınacaktır.
3 - ŞİMDİYE KADAR MEYDANA GELEN AFETLER :
İzmir ilinde yüz yıllık periyot i?inde en fazla 6.6 şiddetinde deprem meydana gelmiş olup, 22.09.1939 tarihindeki deprem sonunda 60 kişi ölmüş, 1235 bina yıkılmıştır.
Bunun dışında 1977 yılında Kadifekale ve ?evresinde meydana gelen yer kayması nedeniyle 1500`e yakın binanın tahliye edilerek yıkımı sağlanmış, afetzedelere 826 konut dağıtılmıştır.Bölge Bakanlar Kurulu kararı ile Afete Maruz Bölge ilan edilmiştir.
2.Karataş (Asansör) de 1962 yılında meydana gelen kaya düşmesi nedeniyle 80 konutun bulunduğu alan Afete Maruz Bölge ilan edilmiş olup afetzedelerden müracaat eden 46 sına konut yardımı yapılmıştır.
İzmir ili ve il?elerinde 19.01.1909 Tarihinde Fo?a il?esinde 5.8-6.0 mağnitüd, 31.03.1928 Tarihinde Torbalı-Tepeköy?de 6.25 mağnitüd, 22.09.1922 Tarihinde Dikili-Bergama il?elerinde 6.5 mağnitüd, 23.07.1949 Tarihinde Sakız-Karaburun 6.6-7.0 mağnitüd, 02.05.1953 Tarihinde Karaburun?da 5.6 mağnitüd, 16.09.1966 Tarihinde Menemen il?esinde 4.7 mağnitüd, 06.04.1969 Tarihinde Karaburun il?esinde 5.8 mağnitüd, 01.02.1974 Tarihinde İzmir ilinde 3.5-5.8 mağnitüd, 16.12.1977 Tarihinde İzmir ilinde 4.75 mağnitüd, 14.06.1979 Tarihinde Karaburun il?esinde 5.6-5.7 mağnitüd, 06.11.1992 Tarihinde İzmir ilinde 6.1 mağnitüd şiddetinde Depremler meydana gelmiştir.
4.11.1995 Tarihinde 9 İl?ede meydana gelen Su Baskını 61 kişinin ölümüne, 322 Binanın yıkılmasına, 10.000 Binanın zarar görmesine neden olmuştur.

4 - GENEL VE İSTATİKİ BİLGİLER :
İlimizde 28 il?e mevcut olup,bağlı köy sayısı 680 dir.1 adet Büyükşehir Belediyesi olan ilde ayrıca 84.Belediye görev yapmaktadır.2000 yılında yapılan Nüfus sayımına göre 9 Metropol il?e dahil İl merkezinin nüfusu 2.291.466 ,il?elerin ise 1.105.179 olmak üzere, toplam nüfus 3.396.645 dir.

5 ? ULAŞIM İMKANLARI :
Tüm il?e ve köylerle karayolu ile ulaşım şebekesi mevcut olup, Karayolları Genel Müdürlüğü?nün sorumluluğu altında 151 km.si otoyol, 593 km.si devlet yolu, 739 km.si il yolu olmak üzere toplam 1483 km.yol bulunmaktadır. Otoyollar ile, Devlet yollarının tamamı,İl yollarının ise 706 km.si asfalttır,
Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün sorumluluğu altında toplam 4949 km.yol bulunmaktadır. Bunun 3715 km.si köy yolları olup, 2129 km.si asfalt, 683 km.si stabilize, 804 km.si tesviye, 299 km.si ham yoldur.
Demir yollarının Basmane, Buca, Tire, Ödemiş, Bayındır, Karşıyaka, Çiğli, Menemen ve Aliağa güzergahlarında ulaşım imkanı mevcut olup toplam demiryolu uzunlu?u 255 km. dir.
Menderes il?esinde her türlü u?ağın inip kalkabileceği Adnan Menderes hava limanı ile, Çiğli?de Askeri hava alanı mevcuttur.

Deniz İşletmelerinin Bostanlı-Karşıyaka-Göztepe-Bayraklı-Konak ve Ü?kuyular arasında vapurla taşımacılık imkanları mevcuttur.
Metropol alan i?inde Metro Hatay-Ü?yol?dan Bornova- Ege Üniversitesi arasındaki güzergahta hizmetine devam etmektedir.

6 - HABERLEŞME İMKANLARI :
- Metropol alanda, Konak, Bah?elievler, Karşıyaka, Yenişehir, Bornova, Karabağlar ve
Sahil olmak üzere 7 adet Telekom Müdürlüğü, kırsal alanda ise Ödemiş, Bergama ve Yarımada?da
3 adet Telekom Müdürlüğü mevcuttur.
- Şehir i?i 819.072, Şehir dışı 305.176 olmak üzere toplam 1.124.248 Telefon abonesi
mevcuttur.
-İlimizde 689?u Telefonlu, 3?ü telefonsuz 692 köy mevcuttur.
-Şehir i?i 58, şehir dışı 290 olmak üzere 348 santral vardır.
- Mobil te?hizat olarak ise 500 hatlık Telefon santrali, Seyyar ankesör, Jeneratör ve
Dalgı? Pompa vardır.

7 - SAĞLIK İMKANLARI :
Kızılay Kan Merkezinin Şubat, Mayıs, Ağustos, Kasım aylarında 500,diğer aylarda 2000 ünitenin üstünde kan stoğu bulunmaktadır.
Metropol alan i?inde Çeşitli dallarda hizmet veren 28 resmi hastane,13 Özel hastane ve 2 adet Askeri Hastane vardır,bunların yatak kapasiteleri toplam 10711 dir.Yine metropol alan i?indeki bu hastane ve kurumlara ait 250 ambulans bulunmaktadır.

8 - KRİTİK YAPILAR :
a) Aliağa Petkim Petrokimya Tesisleri;
b) Aliağa Akaryakıt Dolum Tesisleri;
c) Hastaneler;
d) Adnan Menderes Hava Limanı;
e) Alsancak Limanı,
g) Vilayet Konağı;
h) Türk Telekom Başmüdürlüğü;
I) Barajlar;
9 ? SU VE KANALİZASYON :
Envanter ?alışmamıza göre, İzmir?de iki kuyu, 65 pompa istasyonu ve su deposu mevcuttur. İzmir?in suyu Tahtalı, Bal?ova ve Güzelhisar Barajları ile Sarnı?, Haklakapınar, Çavuşköy, Menemen, Göksu, Sarıkız, Karasülük ve Çamaltı kuyularından temin edilir.Yeraltı ve yüzey suları borular,ve su kanalları vasıtasıyla depolara ve pompa istasyonlarına taşınır.

Görüldüğü gibi i?me suyu sistemine ait bu yapılar, deprem şiddetinin en yüksek olduğu bölgelerde yer almaktadır. Su depolarına ait borularda kırıma, birleşimde ayrılma ve burkulma hasarları beklenmelidir. Bütün Kuyular ve Pompa İstasyonları elektrikle işlediğinden, deprem sonrası elektrik kesintisinden doğrudan etkilenir ve iş göremez hale gelir. Dolayısıyla buralarda acil durumlarda kullanılmak üzere portatif jeneratörler bulundurulmalıdır.
Körfezin güneyinden başlayarak , körfezi dolaştıktan sonra Çiğli?ye doğru uzanan kesimde yer alan ana boru hatları yüksek ve orta derecede sıvılaşma etkisine maruzdur.Dolayısıyla bu bölgelerde ana boru hatlarında sıvılaşma hasarları beklenmelidir.
İzmir ve civarında yer alan barajlar şunlardır.
Tahtalı Barajı ( Kaya Dolgu, 304 hm3, i?me suyu ve sel kontolü)
Bal?ova Barajı ( Kaya Dolgu, 7.9 hm3, i?me suyu)
Bostanlı Barajı ( Kaya Dolgu, 1.9 hm3, i?me suyu ve sel kontolü)
Alionbaşı Barajı ( Kaya Dolgu, 2.44 hm3, i?me suyu ve sel kontolü)
Bütün bu barajların, senaryo depreminde ?ok hafif zararsız hasar görebileceği, yıkılmayıp fonksiyonlarını devam ettireceklerini söylenebilir.
Atıksu
Atıksu sisteminde, faylanma ve sıvılma potansiyeli olan bölgelerdeki yeraltı boruları depremden en ?ok etkilenir.Envanter ?alışmasına göre, İzmir?de iki adet Atıksu Arıtma Tesisi, sekiz Pompa İstasyonu,bir Ana Kollektör, ve körfezin değişik kesimlerine yayılmış ?ok sayıda Tali Kollektör mevcuttur.Senaryo depremi etkisi ile ve elektrik kesintisinden dolayı sistemin hasar göreceği beklenmelidir. Ana kollektörün büyük bir kısmı MSK= IX şiddet bölgesinde yer aldığından,bu kollektörde Km başına 24 kırık beklenmelidir. Geri kalan kollektörler ise MSK=VII ve IX şiddet bölgesinde olup, bunlarda da yer sarsıntısından ve faylanmadan dolayı kırıklar beklenmelidir. Her iki arıtma tesisinin de depremden deprem hareketi ve sıvılaşma nedeniyle etkilenebileceği ve hasar görebileceği söylenebilir. Ayrıca körfezin güneyinden başlayarak , körfezi dolaştıktan sonra Çiğli?ye doğru uzanan kesimde yer alan ana ana toplayıcılar yüksek ve orta derecede sıvılaşma etkisine maruzdur.Dolayısıyla bu bölgelerde ana toplayıcılarda sıvılaşma hasarları beklenmelidir.
10 -ELEKTRİK ŞEBEKE HATTI :
Metropol alan TEAŞ?a ait 154 kV?luk 16 adet, TEDAŞ?a ait 34,5 kV?luk 8 adet OG/OG indirici Trafo Merkezinden beslenmekte olup, TEAŞ ve TEDAŞ?a ait 6 adet Trafo bakım, 8 adet hat bakım, 1 adet Röleve Test, 10 adet Manevra, 9 adet Genel Aydınlatma olmak üzere toplam 34 ekip
görev yapmaktadır. Ayrıca 22 adet Brajman ekip mevcuttur. Toplam hat uzunluğu İl?eler dahil 1857 km.dir..
11 - İTFAİYE TEŞKİLATI :
Büyük Şehir Belediye Başkanlığına bağlı İtfaiye Teşkilatında 15 Amir, 195 İtfaiye Eri 58 Şoför, 5 İdari Personel olmak üzere toplam 273 Personel görev yapmaktadır.
Ara? ve Gere? olarak 52 Adet Arazöz, 3 Adet Kurtarma Aracı, 5 Adet Otomatik Merdiven,
5 adet Şnorker, 8 Adet Malzeme İkmal Aracı, 2 Adet Su Tankeri, 1 Adet Mazot Tankeri, 4 Adet Termal Kamera, 74 Adet Motopomp, 7 Adet Jeneratör ve 12 adet hava yastığı mevcuttur.
12 - KURTARMA VE YIKINTILARI KALDIRMA HİZMETLERİ:
İl Sivil Savunma Müdürlüğü, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü, Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ege Ordu Komutanlığı yetkili temsilcilerinden kurulmuştur. Kurtarma Hizmetleri 1 Servis Başkanı, 2 Başkan Yardımcısı, 1 Ara? Destek Kısım Amiri, 1 Lojistik Destek Kısım Amiri ve 30 Kurtarma Ekibi (7?şer kişi olmak üzere) 215 kişiden teşekkül ettirilmiştir.) Ayrica ,
13 - GEÇİCİ İSKAN HİZMETLERİ :
Metropol İl?elerde 50 ayrı yerde 40900 adet ?adır kurma yeri, 11 Kamu Kuruluşuna ait 602 yatak kapasiteli Misafirhane, 250 yatak kapasiteli 2 adet Öğretmenevi, 4801 yatak kapasiteli 21 adet Kamp, 3305 kişinin barınabilece?i 9 adet Spor Salonu, ayrıca 64 Okul?da ge?ici iskan yeri olarak tesbit edilmiştir. 1500 m2. alana sahip Bal?ova,882 m2. alana sahip Celal Atik kapalı spor salonları ile Fuar i?erisindeki Pavyonlar yiyecek, giyecek, depolama, ve dağıtım hizmetleri i?in kullanılacaktır. Ayrıca Belediyenin soğuk hava depolarından istifade edilecektir.
14 - GİYECEK , YİYECEK VE AKARYAKIT TEMİNİ :
Giyecek ve yiyecek (Tansaş, Migros,Kipa, EGS, Metro ) gibi büyük alışveriş merkezlerinden ayrıca Ticaret Odasınca bildirilen Özel kişi ve Kuruluşlardan temin edilecektir.Akaryakıt temin
edilecek akaryakıt istasyonlarının listesi dosyasında bulunmaktadır.
15 - ARAÇ TAMİR ATÖLYELERİ :
D.S.İ., Karayolları Bölge Müdürlükleri, Köy Hizmetleri İl Müdürlüğü ile Büyükşehir Belediyesi Tamir ve Bakım Atölyeleridir.
16 - İLİN YÜZÖLÇÜMÜ ,DAĞLAR VE OVALARI:
Yüzöl?ümü :11.973 km2.
DAĞLAR : OVALAR :
Madra Dağı :1344 mt. Bakır?ay
Yamanlar :1513 mt. Kü?ük Menderes
Bozdağ :2159 mt. Gediz
Yunt Dağı :1075 mt. Büyük Menderes

17 - NÜFUS VE KONUT SAYILARI :
2000 yılında yapılan Genel Nüfus Sayımına göre Devlet İstatistik Enstitüsü ve İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünden alınan sonu?lara göre Metropol 9 İl?enin Nüfusu 2.250.149, diğer 19 il?elerin nüfusu 997.048 dir.2001 Yılı tahmini artış yüzdesi % 2,1 kabul edilerek Ortalama 4 kişi/Konut hesabıyla Metropolde 2.339.587 : 4= 584.895 konut, İl?eler dahil edildiğinde, İzmir ilinin tamamında 3.467.975 nüfusa karşılık toplam 866.993 konut bulunmaktadır.

2000 TAHMİNİ 2001 KONUT KONAK(Merkez) Konut %leri ve Dağılımı
SIRA İLÇE ADI YILI NÜFUSU YILI NÜFUSU SAYISI UZAKLIĞI(Km) B.arme Yığ.Tğ. Yığ.Taş
1- BORNOVA 399,379 407,766 101,941 14 80/81.553 20/20.388 --
2- KARŞIYAKA 454,911 464,464 116,116 18 80/92.893 20/23.223 --

VIII Şiddetinde bir depremde Betonarme binaların % 35 i orta,% 30 u Yıkık veya Ağır Hasarlı;
Yığma (Tuğla) ? % 50`i orta,% 30`u Yıkık veya Ağır Hasarlı;
Yığma (Taş) ? % 20`si orta,%75`i Yıkık veya Ağır Hasarlı kabul edilmiştir.
SIRA İLÇE ADI KONUT SAYISI BETONARME ORTA HASAR AĞIR HASAR YIĞMA ORTA HASAR YIKIK TAŞ ORTA HASAR YIKIK TOPLAM
1 - BORNOVA 101,941 81.553 28,544 24,466 20,388 10.194 6,116 ---- ------ ---- 30,582
2 - KARŞIYAKA 116,116 92,893 32,513 27,868 23,223 11,612 6,967 ----- ------- ----- 34,835

İZMİR İLİNDE MEYDANA GELEBİLECEK VIII ŞİDDETİNDEKİ BİR DEPREMDE BİNALARIN HASAR DURUMU ,ÖLÜ VE YARALI SAYISI :
a)Ölü i?in...........................:(en az) yıkık veya hasarlı bina sayısının % 3`ü;
(en ?ok) ................................................ % 10`u
b)Yaralılar i?in...................:Ölü sayısının ü? katı;
c)Hastanede yatanlar i?in:Yaralı sayısının % 25 i alınmıştır.
d)A?ıkta kalan sayısı (Orta + Ağır Hasarlı Konut Sayısı) X 4 kişi alınacaktır.Her konutta 4 kişi yaşadığı kabul edilecektir.
TOPLAM ÖLÜ SAYISI YARALI SAYISI HASTANEDE YATANLAR
SIRA İLÇE ADI YIKIK KONUT ENAZ%3 ENÇOK%10 ENAZx3 ENÇOKx3 ENAZ %25 ENÇOK%25
1 - BORNOVA 30,582 917 3,058 2,751 9,175 688 2,294
2 - KARŞIYAKA 34,835 1,045 3,484 3,135 10,452 784 2,613
NETİCE OLARAK:
İzmir ilinin tümü i?in VIII şiddetinde bir deprem olduğu varsayılarak istatistiki bilgiler doğrultusunda ölü,yaralı ve hastaneye yatırılacak insan sayısı tespiti yapılmıştır.
Senaryonun hazırlanması aşamasında verilerin bir kısmı İzmir Büyükşehir Belediyesince hazırlattırılan RADIUS PROJESİ`nden alınmıştır.